CHỦ ĐỀ: ĐỪNG ĐỂ MÀN HÌNH ẢO ĐÁNH CẮP THANH XUÂN THẬT
Gửi toàn thể các bạn học sinh thân yêu, nếu có một vật bất ly thân, một “người bạn” mà chúng ta chạm vào đầu tiên khi thức dậy và là người cuối cùng chúng ta nhìn thấy trước khi đi ngủ, thì đó chắc chắn là chiếc điện thoại thông minh. Hôm nay Chương trình phát thanh học đường trường THPT Nguyễn Văn Linh muốn cùng các em nhìn thẳng vào một thực trạng đang diễn ra ngay tại sân trường và trong mỗi lớp học của chúng ta: “Sự thống trị của màn hình điện thoại đối với cuộc sống học đường”.
Dạo một vòng quanh trường giờ ra chơi, không khó để bắt gặp những nhóm bạn ngồi cạnh nhau nhưng mỗi người lại mải mê với một thế giới riêng trên màn hình. Những tiếng cười nói trực tiếp dần được thay thế bằng những lượt “like”, những dòng bình luận trên Facebook hay những video ngắn triệu view trên TikTok. Chúng ta đang kết nối với cả thế giới qua internet, nhưng dường như lại đang dần mất kết nối với những người ngồi ngay sát cạnh mình.
Ai cũng biết, điện thoại là một kho tàng tri thức và giải trí tuyệt vời. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc “sử dụng” và “bị lệ thuộc” rất mong manh. Nhiều bạn chia sẻ rằng mình không thể tập trung học quá 10 phút nếu không cầm điện thoại, hoặc cảm thấy bồn chồn, lo lắng nếu lỡ để quên nó ở nhà. Chúng ta đang vô tình rơi vào cái bẫy mang tên “áp lực phải hiển thị”, nơi mà giá trị bản thân đôi khi bị đo đếm bằng số lượng thông báo trên màn hình. Để giúp các bạn phần nào thoát khỏi sự chi phối của “ma trận” số và tìm lại sự tập trung cho việc học cũng như niềm vui trong cuộc sống thực, chương trình hôm nay muốn chia sẻ một lộ trình “Cai nghiện số – Detox Digital” rất thiết thực và hiệu quả:
Một là, chiến thuật “Khoảng cách là sức mạnh”. Trong giờ học, hãy thực hiện nguyên tắc: “Điện thoại không nằm trong tầm mắt”. Khi các bạn để điện thoại trên bàn, dù đã tắt chuông, não bộ vẫn phải tiêu tốn năng lượng để “chống lại” sự tò mò về những thông báo mới. Hãy cất nó sâu trong cặp hoặc để vào tủ đồ của lớp (nếu có). Chỉ cần điện thoại không nằm trong tầm với, sức tập trung của các em sẽ tăng lên gấp đôi.
Hai là, quy tắc “10 giờ tối và 1 giờ sáng”. Sức khỏe tinh thần và thể chất của học sinh THPT phụ thuộc rất nhiều vào giấc ngủ. Hãy thiết lập một “giờ giới nghiêm” cho điện thoại: Sau 10 giờ tối, hãy sạc điện thoại ở một vị trí cách xa giường ngủ ít nhất 2 mét. Việc này giúp chúng ta tránh được thói quen lướt mạng vô định đến tận 1-2 giờ sáng – thủ phạm chính khiến chúng mình mệt mỏi, lờ đờ trong tiết học đầu tiên của ngày hôm sau.
Ba là, làm sạch “Không gian ảo”. Hãy mạnh dạn nhấn nút “Unfollow” hoặc ẩn đi những trang tin drama, những hội nhóm tiêu cực và những người khiến mình cảm thấy tự ti về bản thân. Thay vào đó, hãy theo dõi những trang về kỹ năng, ngoại ngữ hoặc sở thích lành mạnh. Hãy biến mạng xã hội thành một công cụ phục vụ mình, thay vì là một chiếc lồng giam giữ cảm xúc của mình.
Bốn là, tìm lại những “Niềm vui thật”. Thay vì gặp bạn để cùng lướt điện thoại, hãy thử tổ chức một trận cầu lông, một ván cờ, hay đơn giản là một cuộc trò chuyện không màn hình. Hãy để đôi mắt được nhìn vào những màu xanh tươi của cây cối, thay vì ánh sáng xanh của điện thoại. Khi chúng ta tìm thấy niềm vui trong vận động và giao tiếp trực tiếp, nhu cầu tìm kiếm sự an ủi ảo trên mạng sẽ tự khắc giảm dần.
Cuối cùng, ghi nhớ nguyên tắc “ứng dụng công nghệ để… quản lý công nghệ”. Hãy sử dụng các tính năng có sẵn như “Screen Time” trên iPhone hoặc “Digital Wellbeing” trên Android để tự đặt giới hạn thời gian cho các ứng dụng gây nghiện. Hãy tự đặt ra thử thách cho chính mình: Mỗi ngày giảm 30 phút sử dụng mạng xã hội để dành thời gian đó cho một cuốn sách hay hoặc một môn năng khiếu.
Các bạn thân mến! Không ai yêu cầu các bạn phải từ bỏ công nghệ, bởi đó là một phần của thế giới hiện đại. Nhưng các bạn hãy là người làm chủ thiết bị, chứ không phải là nô lệ của thuật toán. Đừng để những video 15 giây lấy mất hàng giờ đồng hồ quý giá của tuổi thanh xuân. Thanh xuân của chúng ta đẹp nhất là ở những ánh mắt trao nhau trực tiếp, ở những trang sách mở ra chân trời mới, và ở những nỗ lực tự thân để chinh phục ước mơ. Nếu bạn nào cảm thấy mình đang thực sự gặp khó khăn trong việc dứt bỏ chiếc điện thoại và cảm thấy kiệt sức vì mạng xã hội, đừng ngần ngại ghé phòng Tư vấn Tâm lý học đường – Thầy/Cô luôn sẵn sàng cùng các bạn thiết lập một kế hoạch “detox” phù hợp để các em tìm lại sự cân bằng.
Hãy tắt màn hình để thắp sáng tương lai, các bạn nhé!
Chúc các bạn một ngày học tập tập trung và tràn đầy năng lượng thực!
–//–